Iran: Chính sách “mềm dẻo anh chiêm ngưỡng hùng” với phương Tây.

Lý do là người Mỹ có chứng cớ Iran đang bí mật chế tạo bom nguyên tử, và sau đó đã được CIA xác minh

Tổng thống Mỹ đã “thề” vũ khí hóa học là lằn ranh đỏ khiến cho Hoa Kỳ phải can thiệp bằng quân sự.

Tổng thống và cả giáo chủ vô thượng đều biết rõ phải giảm nhẹ vấn đề kinh tế và từng lớp do cấm vận gây ra, để tránh những cuộc biểu tình đại quy mô chống chính phủ như trong cuộc cách mệnh xanh bốn năm trước đây.

Dĩ nhiên đó là một chiến lược đáng để xem xét, do: nếu tổng thống Mỹ còn chưa can thiệp quân sự vào Syria thì có nhẽ ông ta cũng chẳng quan tâm đến chương trình chế tạo bom nguyên tử của Iran nhiều lắm đâu. Họ biết rằng Tổng thống Obama muốn có một thỏa thuận với Tehran hơn là tình trạng đối đầu như 10 năm qua. Nhưng trước khi bị ông Rouhani chinh phục trái tim, người Mỹ cũng cần phải hiểu rõ những lý do thúc đẩy Iran mở cửa đúng vào thời khắc này.

Nếu, như quyết đoán của ông Rouhani trong cuộc phỏng vấn của đài truyền hình NBC, Iran không thực sự muốn chế tác bom nguyên tử, vì sao lại tiếp kiến làm giàu uranium cao cấp và liên tục sinh sản hoả tiễn mang đầu đạn hạt nhân? Vốn là trụ cột trong bộ máy quân sự Iran (mới đây còn giữ chức phận Bí thư Hội đồng an ninh nhà nước), ông Rouhani có vị trí tốt nhất để giải đáp những câu hỏi này, vốn là nguyên do thù hận với phương Tây trong mấy chục năm qua.

Quả vậy, trong vấn đề vũ khí giết người hàng loạt, chẳng có nhà nước nào nổi cộm hơn Iran: từ kiên tâm sản xuất uranium làm bom nguyên tử, cho đến ý đồ giấu các cơ sở sản xuất đối với thế giới bên ngoài. Trong chiến dịch tranh cử tổng thống Iran vào mùa hè năm nay, đề tài chính của các ứng cử viên là sai trái dẫn đến cấm vận kinh tế của LHQ, trong khi đề tài hạt nhân không hề được nhắc đến.

Trước tiên không phải trùng hợp nếu nó đến sau ngày Tổng thống Obama muốn tấn công Syria. Phe Dân chủ nhiều lần nhấc chuyện Tổng thống Bush bố năm 2001 đã từ khước yêu cầu của nhà cách tân Iran, Mohammad Khatami, ủng hộ mình tiêu diệt Taliban tại Afghanistan.

Nhất là đã tuyên bố: Iran phải lợi dụng chính sách ngoại giao hơn là quân sự đối đầu với phương Tây, và đã đến lúc của chính sách mềm anh hùng. Để củng cố thêm niềm tin: ý thức hòa giải mới đang tràn đầy Iran, Tổng thống Rouhani đã ra lệnh thả nhiều tù chính trị hàng đầu vào ngày 18-9, vốn bị vào trại giam chỉ vì không phục các giáo chủ.

Người ta chỉ ngạc nhiên khi ông ta làm không được, đã khiến cho một quốc gia khác muốn “thử” Washington một lần nữa. Nếu sự đổi giọng này của Tehran được chào đón nồng nhiệt, các nhà ngoại giao phương Tây vẫn chưa hết nghi động cơ thực sự của họ.

Phái đoàn đi theo tân tổng thống đến Đại hội đồng Liên hiệp quốc tại New York vào ngày 25-9 cũng nhận được nhiều cảm tình hơn người tiền nhiệm “cứng đầu” Mahmoud Ahmadinejad. Do không phải lần trước hết một tổng thống Iran mới thắng cử có những đề nghị thiện ý để cải thiện quan hệ, nhưng sau đó lại từ chối làm minh bạch chương trình hạt nhân của mình. Hiện tại, giống như ông Rouhani, giáo chủ tối cao Ali Khamenei, cũng gởi thông điệp bất ngờ qua mạng Twitter nói rằng ông ta sẵn sàng nhượng bộ.